Czego szukasz?


Kategorie


Książka

fragment okładki/ wyd. YA!

Książka

Poruszająca „Głębia Challengera” Neala Shustermana [recenzja]

21 maja 2017

„Głębia Challengera” to nie fikcja literacka, lecz niezwykle plastyczny obraz zachowań oraz wyobrażeń nastolatka, który zmaga się z chorobą psychiczną. 

Caden Bosch jest nastolatkiem żyjącym w dwóch światach, choć nie zawsze tak było. Czytelnik towarzyszy mu od momentu, gdy zaczął odsuwać się od kochających rodziców oraz siostry i wyruszył w „podróż”. Od samego początku Caden przedstawia nam swoją perspektywę: „Jeszcze zanim był statek, istniał kapitan. Ta podróż zaczęła się od niego, domyślasz się, że na nim się zakończy, a wszystko pomiędzy to sypka mąka z wiatraków, które mogłyby być olbrzymami mielącymi kości na chleb”*. Kapitan kieruje szalonym statkiem, który wyrusza w wyprawę, by zbadać najgłębszą część świata – Głębię Challengera. Prócz kapitana chłopakowi w podróży towarzyszą inni pasażerowie oraz dwulicowa i zdradziecka papuga.

W „Głębi Challengera”, prócz przeżyć Candena, obserwujemy reakcje otoczenia na zmiany zachodzące w chłopaku. Rodzice początkowo nieufnie podchodzą do jego zachowania, nie wszystkie objawy udaje im się wyłapać, za część obwiniają młodzieńczy bunt. Gdy zachowania chłopaka stają się coraz bardziej autodestrukcyjne i wychodzące poza społeczne normy, z wielkim bólem serca kierują go na leczenie i cały czas wspierają (nawet gdy nie jest tego świadomy). Shustertman pokazuje także, jak rówieśnicy i młodsza siostra radzą sobie z zaistniałą sytuacją, co jest ważnym aspektem tej powieści.

Autor w posłowiu pisze: „Głębia Challengera absolutnie nie jest utworem fikcyjny. Miejsca, do których trafia Caden, są aż nazbyt realne”*.

Ludzkie życie składa się z szeregu wzlotów i upadków, ale gdy już nie można samemu wyjść z dołka, to sinusoida się kończy. Historia Cadena pokazuje równię pochyłą, na której znalazł się młody chłopak. Rzeczywistość oraz wyobrażone wyprawy, których doświadcza, zlewają się i nawet próby dobrania odpowiednich leków mogą mieć katastrofalne skutki.

Jako materiał do napisania książki posłużyły osobiste doświadczenia autora, który obserwował, jak jego syn zanurza się w głębię. To właśnie Brendan stworzył ilustracje, znajdujące się na kartach powieści, podczas swoich zmagań z chorobą. Autor w posłowiu pisze: „Głębia Challengera absolutnie nie jest utworem fikcyjny. Miejsca, do których trafia Caden, są aż nazbyt realne”. Ta świadomość porusza czytelnika nawet po skończeniu czytania. Pozycja Neala Shustermana jest przytłaczająca i przy swoich nad wyraz plastycznych opisach może wywoływać koszmary u czytelnika. Życie nastolatka zamienia się w złowrogi koszmar, pełen potworów wyłaniających się z głębin. Sytuacje na pozór prozaiczne mogą wywołać całe spektrum konsekwencji, zaś poczucie zagrożenia i prześladowania towarzyszą chłopakowi każdego dnia.

„Głębia Challengera” jest książką niezwykle ważną, ponieważ porusza kwestie chorób natury psychicznej, zaburzeń psychotycznych z perspektywy osoby zmagającej się z takowymi problemami. W literaturze popularnej nie jest to wątek częsty, a już przedstawienie choroby w perspektywie pierwszoosobowej jest niesamowicie trudne. Neal Shusterman opisuje przypadek swojego syna – wpuszcza nas do świata pełnego pułapek i zagrożeń stwarzanych przez mózg. „Głębia…” to pozycja bolesna, ale piękna w swojej plastyczności.

 

Autor: Neal Shusterman
Tytuł: Głębia Challengera
*Tłumaczenie: Rafał Lisowski
Wydawnictwo: YA!
Ilość stron: 256
Data wydania: 15 marca 2017