Czego szukasz?


Kategorie


Film

Woody Allen, fot. ABC Films (film "Take the Money and Run" 1969)/ źródło: Wikimedia, domena publiczna

Film

Nie odpuścić. „Woody Allen. Rozmowy” [recenzja]

16 lipca 2017

Przeciągające się oczekiwanie na nowy film Woody’ego Allena może umilić nam lektura Rozmów licząca pół tysiąca stron.

Ale wywiady przeprowadzone na przestrzeni blisko 40 lat wcale nie musiały złożyć się na tak obszerną publikację. Eric Lax zdradza, że debiutancka rozmowa obu panów skończyła się na zaledwie lakonicznych potwierdzeniach i zaprzeczeniach ze strony artysty. Przyznaje, iż początkowo się zniechęcił. Na szczęście nie odpuścił.

Tylko ktoś, kto tak intensywnie maglował swego rozmówcę, mógł osiągnąć równie udane rezultaty, jak Lax. Nieporównywalnie lepsze niż autorzy pojedynczych Wywiadów zebranych przez Roberta E. Kapsisa – również wydanych przez Axis Mundi. Lax był ponadto świadkiem osobliwych castingów przeprowadzonych przez Allena (choć sam zainteresowany z pewnością najchętniej uciekłby z nich, gdzie pieprz rośnie – rzekomo przez współczucie dla takiej formy testowania aktorów). Lecz życia osobistego artysty nie ma tu prawie wcale, a autor publikacji ogranicza się wyłącznie do lakonicznych wyjaśnień.

Omawiamy trzecie już wydanie zbioru. Każde kolejne były rozszerzone o dodatkowe, aktualne w danym czasie wątki. Na szczęście kolejnym fragmentom każdego z tematycznie ułożonych rozdziałów towarzyszą daty (miesiąc+rok), więc z góry wiadomo, które partie teksty zostały dodane w stosunku do poprzednich wydań. Niemniej jednak te aktualizacje to jedynie wisienka na torcie, która niewiele zmienia w portrecie nowojorczyka – właściwie wszystko, co najważniejsze, wyśpiewał już wcześniej.

Woody Allen sam siebie określa mianem leniwego szczęściarza, który może kręcić prawie wszystko, na co ma ochotę – tylko dlatego, że jego filmy są tanie w produkcji…

Oczywiście nowojorski komik pozostaje autoironiczny i strasznie dla siebie krytyczny (także względem sztuki komedii, którą ewidentnie czuje – nawet jeśli umniejsza jej wartość w zderzeniu z dramatem). Przyznaje nawet, że zaczął interesować się filozofią, by nie wyjść na głupszego przy swoich partnerkach. Na ile w tym fałszywej skromności, wie tylko sam zainteresowany. I z pewnością nigdy się nie przyzna. Sam siebie określa mianem leniwego szczęściarza, który może kręcić prawie wszystko, na co ma ochotę – tylko dlatego, że jego filmy są tanie w produkcji.

Przy czym – jako, bądź co bądź, biznesmen – woli załatwiać interesy polubownie (przytacza przykłady, jak rezygnował z jakiegoś scenariusza, gdy wytwórnia nie była doń przekonana – on po prostu zaproponował niedługo później nowy pomysł). Za to nie bardzo uśmiecha mu się dopieszczać każdy kadr w nieskończoność, gdyż stawia bardziej na wartkość akcji aniżeli na wartość estetyczną. Także zamiłowanie do długich ujęć jest podyktowane rzekomym lenistwem. Natomiast nie wyobraża sobie innego rozwiązania, jakoby nie miał być przy tworzeniu każdego cala taśmy filmowej swoich dzieł, toteż osobiście, dzień w dzień, nadzoruje montaż najdrobniejszej nawet sekwencji, wybiera każdy utwór, który zabrzmi w ukończonym metrażu.

A ukończył ich już naprawdę wiele. Uprzejmie sugeruję odświeżyć sobie seanse Bananowego Czubka, Śpiocha, Innej kobiety, Zbrodni i wykroczeń, Scoop – gorącego tematu oraz Wszystko gra, gdyż to do nich Eric Lax najczęściej nawiązuje – z uwagi na momenty, w których akurat brał naszego delikwenta na spytki. Allen wspomina również niezrealizowane projekty (choćby Jak przetrwałem, jak przyznaje, najbardziej egocentryczny pomysł). My zaś kibicujemy, aby zdążył jeszcze nakręcić upragniony film o początkach jazzu (ten ma być akurat wyjątkowo drogą imprezą).

Pod względem czysto wydawniczym można mieć drobne zastrzeżenia jedynie do tłumaczenia Jarosława Rybskiego, który przemycił tak ewidentnie zdeformowane wersje frazeologizmów, jak po najmniejszej linii oporu (miast po linii najmniejszego oporu). W innym zaś miejscu z adoptowanej córki Allena imieniem Dylan „zrobił” syna. Także facebookowy fanpage Przecinki w niewłaściwych, miejscach również miałby pożywkę z niektórych fragmentów książki.

Woody Allen. Rozmowy
Autor: Eric Lax
Tłumaczenie: Jarosław Rybski
Wydawnictwo: Axis Mundi
Data III wydania: 15.08.2014
Liczba stron: 500